Onlangs plofte op vele deurmatten de blauwe envelop. Ook ikzelf ontkwam er niet aan. Wat mij wel opviel aan het aangiftebiljet inkomstenbelasting 2011 is dat de belastingdienst nog steeds “naam echtgenoot” vermeldt in plaats van “naam fiscaal partner”. Sinds 1999 kent Nederland het geregistreerd partnerschap en vanaf 2001 werd het begrip ‘fiscaal partner’ in de wet geïntroduceerd. Vreemd dat de Belastingdienst dit niet heeft gewijzigd, zeker nu vanaf 2011 het fiscaal partnerschap niet langer een keuze is, maar wordt opgelegd. Althans, voorzover dit mogelijk is.
De voorwaarden van het fiscaal partnerschap voor de inkomstenbelasting staan redelijk duidelijk uitgelegd op de site van de Belastingdienst. Zij waarschuwen echter niet voor het feit dat het fiscaal partnerschap voor de successiewet kan verschillen met het fiscaal partnerschap voor de inkomstenbelasting! Het zal je maar gebeuren: voor de inkomstenbelasting kwalificeer je als fiscaal partner en voor de erfbelasting niet. Gevolg voor de erfbelasting: geen recht op partnervrijstelling van max. (afgerond) € 600.000 en het derdentarief van 30%-40%. Hoe is dit verschil ontstaan?
Dit heeft te maken met het feit dat ervoor gekozen is het basisbegrip fiscaal partner vanaf 2011 vast te leggen in de Algemene Wet Rijksbelastingen (AWR). Het basisbegrip fiscaal partner is vervolgens in de Successiewet (voor erfbelasting en schenkbelasting) beperkt. Daarnaast is er in de Wet Inkomstenbelasting ervoor gekozen dit begrip uit te breiden met specifiek voor de inkomstenbelasting geldende voorwaarden. En als klap op de vuurpijl is het partnerbegrip voor de toeslagen nog ‘klassiek’, omdat dit nog gewijzigd moet worden.
Kunt u het nog volgen? Het meest vervelende aan de nieuwe regeling is dat als meer dan één persoon kwalificeert als fiscaal partner, in principe de oudste verbintenis telt. Neem de volgende situatie:
En dan nog een opmerkelijk verschil: onder de inkomstenbelasting kwalificeert iemand niet langer als partner op moment van indiening van het echtscheidingsverzoek. Onder de Successiewet (voor de schenk- en erfbelasting) is iemand niet langer fiscaal partner op het moment dat de echtscheiding wordt ingeschreven bij de burgerlijke stand.
Kortom: laat u goed adviseren omtrent fiscaal partnerschap. De inhoud van dit begrip is dus anders in 2010, 2011 en 2012. Het streven van de staatssecretaris om het begrip ‘partner’ in de verschillende belastingwetten meer met elkaar op één lijn te brengen is dus mislukt. U bent gewaarschuwd!
Met vriendelijke groet,
Barbara Rijskamp
Geelkamp Advies